18 września 2018
Ogłoszenie
Strona główna - Choroby - Objawy - Ślinotok, czyli nadmierne ślinienie
Śliniący się niemowlak

Ślinotok, czyli nadmierne ślinienie

Ślinotokiem określa się nadmierny wyciek śliny z jamy ustnej, który powodowany może być przez zaburzenia połykania, problemy z utrzymaniem śliny w jamie ustnej lub też przez nadprodukcję śliny w gruczołach ślinowych. Ślinotok zdecydowanie jest dolegliwością kłopotliwą. Występujący sporadycznie nie powinien nas niepokoić, jednak gdy utrzymuje się przez dłuższy czas, często jest objawem chorobowym. Można próbować z nim walczyć domowymi sposobami. Jednak biorąc pod uwagę, że nadmierne ślinienie może być powodowane przez wiele, nawet bardzo poważnych chorób, takich jak rak jamy ustnej czy gardła, warto udać się z tym problemem do lekarza.

Ślinotok można podzielić na przedni oraz tylny. Skutkiem ślinotoku przedniego jest obniżenie jakości życia oraz problemy psychosocjalne, które mają związek np. z plamieniem śliną książek czy urządzeń elektrycznych, koniecznością częstej zmiany ubrań czy też pluciem podczas mówienia. Ślinotok przedni wiąże się z licznymi, krępującymi sytuacjami i może prowadzić do obniżenia poczucia własnej wartości, a także do izolacji społecznej. Pojawić się mogą zapalenia skóry wokół jamy ustnej czy brody, a nawet zakażenia grzybicze. Znacznie poważniejsze konsekwencje związane są ze ślinotokiem tylnym. Wynika to z przewlekłej aspiracji śliny do dróg oddechowych, co przyczynia się do nawracających infekcji oraz chorób płuc.

Należy pamiętać, że nie każde ślinienie się jest od razu ślinotokiem. Bardzo często obecność mokrych plam na poduszce związana jest po prostu z nawykiem spania z rozchylonymi ustami, co nie ma nic wspólnego z nadmiernym wydzielaniem śliny.

Przyczyny powstawania ślinotoku i towarzyszące choroby

Ślinotok może mieć wiele przyczyn i nie zawsze jest związany z chorobą. Zdarza się, że stanowi naturalną reakcję organizmu, np. w przypadku spożywania ostrych, mocno przyprawionych lub kwaśnych potraw. Ślinotok jest również naturalnym objawem ząbkowania u dzieci. W innych przypadkach często jest symptomem choroby obejmującej jamę ustną, gardło lub przełyk. Do lekarza warto się zgłosić wówczas, gdy stan taki utrzymuje się przez dłuższy czas oraz towarzyszą mu również inne objawy.

Ślinotok może występować w przypadku chorób jamy ustnej, takich jak:

  • Afty – są to niewielkie, lecz bardzo bolesne owrzodzenia w jamie ustnej, pokryte białym nalotem i otoczone rumieniem. W przebiegu choroby, na skutek podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej, może dojść do ślinotoku.
  • Martwiczo-wrzodziejące zapalenie jamy ustnej – charakterystycznym objawem choroby są nadżerkowe lub wrzodziejące zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej oraz na języku. Pojawiają się wówczas dolegliwości bólowe, problemy z połykaniem, spożywaniem posiłków, a także mówieniem.
  • Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej – w trakcie przebiegu choroby na całej powierzchni błony śluzowej jamy ustnej, a także na wargach pojawiają się małe pęcherzyki wypełnione białym płynem. Towarzyszy temu gorączka, nieprzyjemny zapach z ust oraz ślinotok.
  • Ropowica dna jamy ustnej – przebieg choroby jest zazwyczaj bardzo dynamiczny, infekcja obejmuje stopniowo przestrzeń podżuchwową oraz podjęzykową. Okolica podżuchwowa jest zaczerwieniona, bolesna, a w miarę upływu czasu staje się bardziej obrzęknięta, czego skutkiem jest wypchnięcie i uniesienie języka. Tkanki dna jamy ustnej stają się napięte, pojawia się ślinotok, narastają także problemy z mówieniem.
  • Złośliwe nowotwory jamy ustnej:
    • rak języka – czerwone plamki, guzku lub owrzodzenia na bocznej części języka,
    • rak dna jamy ustnej – guz znajdujący się na bocznej części dna jamy ustnej,
    • rak policzka – białe, czerwone plamki lub też guzki czy owrzodzenia znajdujące się przy ujściu ślinianki.

W przypadku chorób nowotworowych w obrębie jamy ustnej pojawia się ból, szczękościsk, odczucie drętwienia jamy ustnej, nieprzyjemny zapach z ust, krwawienie z jamy ustnej, a także ślinotok.

Ślinotok towarzyszyć może również schorzeniom gardła i przełyku. Towarzyszy między innymi:

  • Zapaleniu nagłośni – choroba objawia się silnym bólem oraz trudnościami w połykaniu, co przyczynia się do zalegania śliny w jamie ustnej oraz do ślinotoku. Zapaleniu nagłośni towarzyszy ból gardła, duszności, a także bezgłos.
  • Ropień okołomigdałkowy – stanowi najczęstsze powikłanie anginy. Objawia się silnym bólem gardła (przede wszystkim po stronie ropnia), gorączką, bólem przy połykaniu, bólem ucha, szczękościskiem, cuchnącym oddechem, bolesnym powiększeniem węzłów chłonnych oraz ślinotokiem.
  • Ropień zagardłowy – jest to ropień tkanek miękkich tylnej ściany gardła. Chorobie towarzyszą trudności w połykaniu, a w związku z tym ślinotok, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz gorączka.
  • Złośliwe nowotwory gardła – przede wszystkim rak ustnej oraz krtaniowej części gardła.
  • Refluks żołądkowo-przełykowy – objawia się przede wszystkim zgagą, odbijaniem, nudnościami, ulewaniem, wymiotami oraz kwaśnym posmakiem w ustach. Chorobie towarzyszą również problemy z połykaniem, ślinotok i bóle w nadbrzuszu. Dolegliwości nasilają się przy leżeniu na wznak, podczas pochylania się oraz parcia, a także zaraz po obfitym posiłku.
  • Rak przełyku – zazwyczaj jest to skutek wieloletniego picia alkoholu, a także palenia papierosów. Wśród objawów wymienić można przede wszystkim problemy z przełykaniem, a ich nasilenie jest uzależnione od stopnia zaawansowania choroby. Kłopotom z przełykaniem towarzyszy głównie ślinotok. Dodatkowo występują bóle zamostkowe, wymioty, zapalenie płuc, a także cuchnący oddech.

Ślinotok stanowi także objaw niektórych chorób układu nerwowego, między innymi:

  • Porażenie mózgowe – uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego prowadzi między innymi do niekontrolowanej mimiki twarzy, znacznego ślinotoku i niekontrolowanego otwierania szczęki. Chorzy często zmagają się z próchnicą, wadami zgryzu oraz z innymi chorobami zębów.
  • Padaczka – jest to zespół objawów charakteryzujący się powtarzającymi napadami. Typowe dla padaczki są zaburzenia ruchowe i psychiczne, w tym utrata przytomności, a także sinica, bladość lub zaczerwienienie twarzy, ślinotok oraz mimowolne oddawanie moczu i kału.
  • Stwardnienie zanikowe boczne (SLA) – jest to choroba, w której dochodzi do uszkodzenia centralnego lub obwodowego układu nerwowego. W przypadku chorych z postacią opuszkową dochodzi do obustronnego niedowładu mięśni dolnej części twarzy, kłopotów w połykaniu śliny oraz do ślinotoku.
  • Choroba Parkinsona – choroba objawia się przede wszystkim sztywnością mięśni, powolnym poruszaniem się (chód drobnymi kroczkami), drżeniem ciała, pochyleniem ciała do przodu, zburzeniami mowy i połykania, a także ślinotokiem.
  • Zespół Guillain-Barre – jest chorobą autoimmunologiczną, w której może dojść do porażenia nerwu twarzowego, co odczuwane jest jako niedowład w okolicy twarz. Na skutek niedowładu dochodzi do zaburzenia mowy, połykania oraz ślinotoku.
  • Zapalenie nerwu trójdzielnego – dysfunkcje nerwu trójdzielnego wiążą się z bardzo krótkimi napadami przeszywającego bólu o charakterze nawrotowym. Napadom tym towarzyszy często ślinotok, łzawienie oczu, wydzielina z nosa, nagłe skurcze mięśni twarzy oraz zaczerwienienie skóry.

Wśród innych przyczyn ślinotoku wymienić można:

  • Zatrucie pokarmowe – poza ślinotokiem występują dodatkowo silne bóle brzucha, nudności oraz wymioty, biegunka i gorączka.
  • Ciało obce w gardle lub przełyku – w przypadku osób dorosłych najczęściej jest to fragment żywności – ość, fragment kości czy pestka z owocu. U dzieci mogą to być fragmenty zabawek lub wszelkie inne przedmioty znajdujące się w zasięgu ręki dziecka. Poza ślinotokiem występuje zazwyczaj kłujący ból gardła nasilający się podczas próby przełykania. Ból może promieniować w kierunku ucha.
  • Mononukleozę – jest to choroba wywoływana przez wirus Epsteina-Barr przenoszony poprzez ślinę. Potocznie mononukleoza określana jest chorobą pocałunków. Objawia się gorączką, katarem, bólem gardła oraz powiększonymi węzłami chłonnymi. Typowe dla choroby jest również zaczerwienienie i znaczne powiększenie migdałków, które mogą być pokryte białym nalotem, co przyczynia się do nieprzyjemnego zapachu z ust. Chorobie towarzyszyć może również ślinotok.
  • Ospa wietrzna – typowym objawem ospy wietrznej jest swędząca wysypka. Pojawić się może także gorączka, ból głowy i brak apetytu, a także ślinotok.
  • Wścieklizna – jest chorobą przenoszoną głównie przez psy, lisy, nietoperze oraz wiewiórki. Początkowo występują objawy takie jak przekrwienie, ból, uczucie mrowienia, pieczenia lub też drętwienie w miejscu ugryzienia. Pojawić się mogą objawy grypopochodne. W dalszych fazach choroby występuje ślinotok, pobudzenie psychoruchowe, omamy wzrokowe oraz słuchowe, a także nadwrażliwość na światło i dźwięki.
  • Pryszczyca – choroba odzwierzęca, którą zarazić się można poprzez kontakt bezpośredni z chorym zwierzęciem lub po spożyciu surowego mleka od chorego zwierzęcia. Wśród objawów choroby wymienić można gorączkę, bóle głowy, kręgosłupa, wymioty, zaczerwienienie błony śluzowej jamy ustnej, pęcherze pojawiające się na wargach, policzkach oraz języku, a także ślinotok.
  • Choroba Wilsona – jest chorobą genetyczną, w której dochodzi do gromadzenia się miedzi w wątrobie. W miarę postępu choroba doprowadza do zaburzeń w funkcjonowaniu tego organu, a także nerek, mózgu i rogówek. Objawy choroby nie są charakterystyczne, co przysparza trudności z postawieniem właściwej diagnozy. Wśród objawów choroby Wilsona wymienić można wzmożone napięcie mięśni, drżenie rąk, kłopoty z pisaniem i z równowagą, stany lękowe, zaburzenia mowy i połykania oraz związany z tym ślinotok.

Ślinotok może być także powodowany przez przyjmowanie niektórych leków. Są to przede wszystkim:

  • antagoniści receptorów muskarynowych – działają cholinergicznie, przez co mogą przyczyniać się do nadmiernego wydzielania śliny,
  • inhibitory acetylocholinoesterazy – są to leki mające zastosowanie np. w leczeniu choroby Alzheimera,
  • leki antydopaminergiczne,
  • benzodiazepiny.

Ponadto ślinotok często towarzyszy wadom zgryzu oraz chorobom dziąseł np. w przypadku stanów zapalnych czy zaawansowanej próchnicy. Wówczas warto udać się do stomatologa. Do ślinotoku prowadzą również wszelkie schorzenia, których skutkiem jest podrażnienie błon śluzowych jamy ustnej. Nadmierne wydzielanie śliny jest również jednym z objawów choroby lokomocyjnej.

Do nadmiernej produkcji śliny dochodzić może podczas snu. Przyczyną takiego stanu może być przerost migdałków, zapalenie krtani lub też bezdech przysenny. Dotyczyć to może zarówno dzieci, jak i dorosłych. Przyczyną ślinotoku może być również spanie z otwartymi ustami, co prowadzi do nadmiernego wysychania jamy ustnej, a w związku z tym do uaktywnienia ślinianek.

W ciąży ślinotok jest dosyć częstym zjawiskiem. Występuje przede wszystkim w pierwszym trymestrze, razem z porannymi mdłościami. Najprawdopodobniej jego przyczyną są hormony. W tym przypadku nadmierne ślinienie nie stanowi objawu chorobowego i nie jest groźne dla kobiet ciężarnych, ustępuje samoistnie z końcem pierwszego trymestru.

Leczenie ślinotoku

Samego ślinotoku zazwyczaj nie da się wyleczyć. Najczęściej stanowi on objaw pewnych chorób, dlatego leczenie powinno być skierowane na przyczynę występowania ślinotoku. W związku z tym wprowadzenie odpowiedniego leczenia powinno rozpocząć się od właściwego zdiagnozowania przyczyny tego stanu. Przypadłość, choć wydaje się błaha, nie powinna być lekceważona. Powtarzające się epizody ślinotoku mogą stanowić objaw wielu, nawet bardzo poważnych dolegliwości.

W przypadku nadmiernego wycieku śliny towarzyszącego chorobom neurologicznym wskazana jest rehabilitacja polegająca na ćwiczeniach mięśni języka oraz warg. Ćwiczenia takie prowadzone są przez logopedów. Konieczna jest również eliminacja czynników przyczyniających się do utrudnionego oddychania przez nos. Przy mózgowym porażeniu dziecięcym wszelkie dolegliwości zmniejszają się wraz z wiekiem. Jeżeli ślinotok jest na tyle uporczywy, że prowadzi do zmian zapalnych w okolicach kącików ust oraz skóry policzków, wskazane może być leczenie operacyjne polegające na ostrzykiwaniu ślinianek toksyną botulinową lub na przemieszczeniu ujść przewodów ślinianek. W przypadku odczuwania bólu podczas przełykania niezbędne jest wprowadzenie dokładnej diagnostyki oraz wdrożenie leczenia choroby podstawowej.

Nie ma jednego właściwego sposobu postępowania w przypadku ślinotoku. Powodujące dyskomfort objawy można próbować łagodzić domowymi sposobami. Niektórym osobom pomaga mięta – picie herbatki miętowej, płukanie jamy ustnej miętowymi płynami oraz mycie zębów za pomocą miętowych past. Ślinienie można złagodzić poprzez spożywanie suchych przekąsek, spożywanie owoców i cukierków cytrynowych. Nadmierne ślinienie powodowane może być także przez niewłaściwą dietę, wówczas warto wprowadzić zmiany w jadłospisie – ograniczyć spożywanie produktów skrobiowych, nabiału i ostrych przypraw. Ważna jest także zmiana nawyków – unikanie łapczywego, szybkiego jedzenia.

O Redakcja

Serwis zdrowik.pl został stworzony, by dzielić się wiedzą i informacjami w temacie zdrowia i urody. Nasi redaktorzy przygotowują dla Was artykuły z należytą starannością w różnych zagadnieniach odnośnie zdrowia. Staramy się, aby prezentowana przez nas wiedza była na najwyższym poziomie i była zgodna z rzeczywistością.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *